Απολογισμός Δημοτικής Περιόδου (2011–2014)

Ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου 2014 η θητεία της πρώτης Καλλικρατικής περιόδου του Δήµου Κοζάνης. Μιας Δηµοτικής περιόδου που όπως πολλοί παραδέχονται, ήταν η πιο δύσκολη της µεταπολιτευτικής περιόδου, δηλαδή των τελευταίων 40 χρόνων. Και αυτό τεκµηριώνεται από την σύµπτωση µιας σειράς εξελίξεων όπως ειδικότερα θα παρουσιαστεί παρακάτω.

Το εκρηκτικό κοινωνικό περιβάλλον που διαµορφώθηκε από τις βίαιες οικονοµικές προσαρµογές, η για πρώτη φορά µετά από χρόνια συρρίκνωση των αρµοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι δραµατικές περικοπές πόρων που υπέστη µέσα σ’ένα περιβάλλον προσαρµογής και λειτουργίας που προέκυψε µε την εφαρµογή της µεταρρύθµισης του Καλλικράτη, περιγράφουν αδρά το περιβάλλον όπου διανύθηκε η Δηµοτική περίοδος.

Στις εκλογές του Μαΐου του 2014 οι πολίτες του Δήµου Κοζάνης έκαναν την επιλογή τους για την Δηµοτική Αρχή της νέας Δηµοτικής περιόδου που ξεκινά στη 1 Σεπτέµβρη του 2014. Μια επιλογή απόλυτα σεβαστή. Το γεγονός αυτό όµως δεν µπορεί να µας στερήσει, την απερχόµενη Δηµοτική Αρχή του συνδυασµού της ΕΝΟΤΗΤΑΣ για το Δήµο Κοζάνης, το δικαίωµα να είµαστε περήφανοι για το έργο που επιτελέσαµε τους 44 µήνες της θητείας µας.

Δουλέψαµε σκληρά και στοχευµένα και θεωρούµε ότι έχουµε να παρουσιάσουµε ένα τεράστιο έργο. Με την έννοια αυτή είναι κατά τη γνώµη µας αναγκαίος ο απολογισµός του έργου της Δηµοτικής Αρχής. Ο απολογισµός συντάσσεται µε έναν τρόπο που αφ’ ενός µεν αποτυπώνει σηµαντικό µέρος του έργου που παράχθηκε, αφ’ ετέρου δε αποτελεί ένα χρηστικό εργαλείο για τη νέα Δηµοτική Αρχή αφού περιγράφει για εκατοντάδες έργα-δράσεις –πρωτοβουλίες του Δήµου µας και το στάδιο που σήµερα αυτά βρίσκονται.

Είναι απαραίτητο στο σηµείο αυτό να γίνουν ορισµένες αναγκαίες επισηµάνσεις. Ο απολογισµός της Δηµοτικής περιόδου που παραθέτουµε είναι έργο συλλογικό. Είναι ένα έργο που πέρα απ’ τη συµβολή της Δηµοτικής Αρχής δεν θα µπορούσε να παραχθεί χωρίς:

• Την άριστη συνεργασία και συνεισφορά των εργαζοµένων στο Δήµο και τα Νοµικά του Πρόσωπα.

• Τη συνεισφορά όλων των αιρετών στο Δηµοτικό Συµβούλιο αλλά και των πολιτών που συµµετείχαν στη διοίκηση των Νοµικών Προσώπων του Δήµου.

• Τη συνεργασία εξωτερικών συνεργατών του Δήµου αλλά και στελεχών τοπικών και κεντρικών υπηρεσιών Δηµόσιων και Αυτοδιοικητικών.

• Την βοήθεια και συνεργασία µε το πολιτικό προσωπικό της περιοχής µας, της Περιφέρειας και τους εκπροσώπους µας στο Κοινοβούλιο.

• Και βέβαια χωρίς την στενή συνεργασία µε όλους τους συλλογικούς φορείς και τους πολίτες του Δήµου µας, που µε την συµµετοχή τους, τη συνεργασία τους, τις προτάσεις τους, τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις τους συνέβαλλαν στην παραγωγή του έργου.

Η δεύτερη επισήµανση αφορά το έργο που περιγράφεται στη συνέχεια. Επαρχιακή οδοποιία, εθνική οδοποιία, κόµβοι και Η/Φ των δρόµων αυτών, διασύνδεση κάθετων αξόνων, η νοτιοανατολική παράκαµψη της Κοζάνης, οι υποδοµές του Πανεπιστηµίου Δυτικής Μακεδονίας, έργα αγροτικής ανάπτυξης (αρδευτικά) και µια σειρά άλλων έργων δεν περιλαµβάνονται στον απολογισµό γιατί δεν είναι έργα αρµοδιότητας του Δήµου Κοζάνης. Για την ωρίµανση , προώθηση, διεκδίκηση των έργων αυτών συµβάλλαµε και αγωνιστήκαµε, δεν τα περιλάβαµε όµως στον απολογισµό αφού άλλος είναι ο φορέας υλοποίησης.

Τέλος είναι αναγκαίο ο απολογισµός να αντιµετωπιστεί µε επιείκεια , ώστε να µην αδικηθεί το έργο και η προσπάθεια αιρετών και εργαζοµένων , που έγινε στους 44 µήνες αυτής της περιόδου . Η πίεση του χρόνου και η καλοκαιρινή περίοδος συνέβαλλαν ώστε να υπάρχουν παραλείψεις (ελπίζω λίγες) στον απολογισµό του έργου.

Η Κατάσταση της Χώρας

Η χώρα µας περνά την µεγαλύτερη κρίση µετά τον πόλεµο. Μια κρίση η οποία είναι πολύπλευρη και όχι µόνο πολιτική, ή οικονοµική. Είναι κρίση αξιοπιστίας που διαπερνά το σύνολο της Ελληνικής κοινωνίας από άκρη σε άκρη.

Η χώρα βιώνει µια παρατεταµένη υφεσιακή πορεία, µια πορεία η οποία έχει οδηγήσει σε πρωτοφανή επίπεδα την ανεργία. Η περιφέρειά µας, η περιοχή µας είναι από αυτές που είναι πρωταθλητές στην ανεργία ,και βέβαια το σύνολο του παραγωγικού δυναµικού αντιµετωπίζει µια πρωτοφανή οικονοµική δυσπραγία.

Οι οριζόντιες φοροεισπρακτικές πολιτικές επηρεάζουν τα οικονοµικά όλων των πολιτών οι οποίοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, µε συνέπεια αυτό να έχει επιπτώσεις και στα οικονοµικά της αυτοδιοίκησης, αφού η υπερφορολόγηση οδηγεί τους πολίτες σε αδυναµία να εκπληρώσουν και τις στοιχειώδης υποχρεώσεις τους στον Δήµο όπως την κατανάλωση του νερού ,τηλεθέρµανσης κτλ.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση

Η αυτοδιοίκηση ολοκλήρωσε την πρώτη Καλλικρατική περίοδο µετά τη µεγάλη µεταρρύθµιση που έγινε και που οδήγησε στην αναδιάθρωσή της, ώστε σήµερα να αποτελείται από 325 Δήµους.

Ολοκληρώθηκε η πρώτη αυτοδιοικητική περίοδος που ήταν η περίοδος της προσαρµογής. Η γνωριµία µε τους ανθρώπους και τα προβλήµατά τους, η συναντίληψη της λειτουργίας και αναπτυξιακής πορείας , και βέβαια η συµπόρευση του πολιτικού προσωπικού , των εργαζοµένων και των πολιτών που δροµολογήθηκε από το νέο πλαίσιο λειτουργίας µας ήταν πρωταρχικό καθήκον.

Καταφέραµε τα πρώτα χρόνια να εξοµοιώσουµε τη λειτουργία µας, τα µηχανογραφικά µας συστήµατα, τα οικονοµικά µας, τον τρόπο που υλοποιούµε τα έργα µας και γενικά τον τρόπο λειτουργίας µας (που ήταν διαφοροποιηµένος σε µεγάλο βαθµό).

Τα Οικονοµικά της Αυτοδιοίκησης

Σε ότι αφορά τα οικονοµικά της αυτοδιοίκησης, βιώσαµε µια πρωτοφανή µείωση και συρρίκνωση των χρηµατοδοτήσεων µας. Συνολικά οι µειώσεις στην χρηµατοδότηση της αυτοδιοίκησης ξεπερνούν το 60% (ΚΑΠ).

Ειδικότερα στη ΣΑΤΑ η µείωση είναι τραγική. Χαρακτηριστικά η ΣΑΤΑ που έπαιρναν οι Δήµοι εδώ στην περιοχή µας το 2010 αντιστοιχούσε σε 50 περίπου ευρώ για κάθε Δηµότη. Στον προϋπολογισµό που συντάξαµε για το 2014 το ποσόν αυτό δεν ξεπερνά τα 11 ευρώ.

Αντιλαµβάνεστε τι σηµαίνει αυτό για τις προσδοκίες των πολιτών για την αντιµετώπιση των µικρών προβληµάτων καθηµερινής λειτουργίας και συντήρησης των δηµοτικών µας υποδοµών.

Κάναµε τη στρατηγική επιλογή να µην µειώσουµε τις υπηρεσίες µας, αυτό όµως απαίτησε σηµαντική προσπάθεια ώστε να ανταπεξέλθουµε, (λόγω των µειωµένων εσόδων), στις ανάγκες και να κρατήσουµε σε υψηλό επίπεδο την εικόνα του Δήµου.

Μειώθηκαν επίσης τα ίδια έσοδα µας, από τα ξενοίκιαστα µαγαζιά, από τις δυσκολίες των ενοικιαστών να ανταποκριθούν στα ενοίκια και γενικότερα τα κάθε είδους έσοδα του Δήµου είναι µειωµένα.

Επίσης είχαµε µια τροµακτική υστέρηση στις χρηµατοδοτήσεις του Τοπικού Πόρου. Η ροή της χρηµατοδότησης από τη ΔΕΗ έχει φτάσει στο κλείσιµο του 3ου ΕΑΠ δηλαδή τον Δεκέµβρη του 2011, στερώντας απ’ το Δήµο πόρους εκατοµµυρίων που αντιστοιχούν στο από τον Ιανουάριο του 2012 διάστηµα έως σήµερα.

Σε όλη αυτή την κατάσταση προστέθηκε η αλλαγή του µεγέθους διάφορων συντελεστών κόστους, όπως είναι το πετρέλαιο και το ρεύµα, που δεν ακολούθησαν τη γενική υφεσιακή πορεία της χώρας αλλά αντίθετα αυξήθηκαν, µε συνέπεια να επηρεάσουν και να αυξήσουν το λειτουργικό µας κόστος.

Επιπλέον, το προβλεπόµενο από το σχέδιο Καλλικράτης ειδικό αναπτυξιακό πρόγραµµα ¨Ελλάδα¨, που θα χρηµατοδοτούσε µικρά έργα της αυτοδιοίκησης έµεινε στα χαρτιά, ανατρέποντας τον προγραµµατισµό των Δήµων για την τρέχουσα δηµοτική περίοδο.

Αυτή ήταν η µεγάλη πρόκληση αυτής της περιόδου. Σε µια περίοδο που η αυτοδιοίκηση υφίσταται τροµακτική περικοπή πόρων, σε µια περίοδο που για πρώτη φορά µετά από δεκαετίες της αφαιρούνται αρµοδιότητες να σταθεί όρθια, να µην περιορίσει τις δοµές και τις λειτουργίες της, να αναλάβει νέες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, που ήταν η κυρίαρχη προτεραιότητα, στο σηµερινό ζοφερό τοπίο της κρίσης, να αποτελέσει την ελπίδα και την προοπτική για την απασχόληση, την περιφερειακή ανάπτυξη και τον τόπο.

Η Δράση µας

Καταρχήν αντιδράσαµε σε όλες τις περικοπές που αφορούσαν τους πόρους της αυτοδιοίκησης, διεκδικήσαµε και απαιτήσαµε αυτά που δικαιούµασταν και δικαιούµαστε. Ήµασταν από τους Δήµους που πρωτοστατήσαµε στον αγώνα. Ήµασταν από τους Δήµους που συνταχθήκαµε µε τις αποφάσεις της ΚΕΔΕ, για να διεκδικήσουµε και να συνεχίσουµε να διεκδικούµε πόρους.

Το δεύτερο καθήκον µας αυτήν την περίοδο ήταν να µείνουµε όρθιοι, να µείνουµε όρθιοι σαν αυτοδιοίκηση και σαν αυτοδιοικητικοί οργανισµοί. Γιατί σήµερα η αυτοδιοίκηση επιτελεί έναν µοναδικό ρόλο. Εάν η ελληνική κοινωνία, η ελληνική περιφέρεια δεν έχει καταρρεύσει αυτό οφείλεται εν πολλοίς στην ύπαρξη της αυτοδιοίκησης, στη λειτουργία της και στις υπηρεσίες που παρέχει στους πολίτες, ιδίως στον προνοιακό και κοινωνικό τοµέα.

Εξυγιάναµε τα οικονοµικά µας, εκµεταλλευόµενοι κάθε ευκαιρία που µας δόθηκε, αξιοποιήσαµε τα παρακρατηθέντα, τα ληξιπρόθεσµα, την αναδιάρθρωση του δανεισµού.

Αξιοποιήσαµε τα προγράµµατα απασχόλησης, δίνοντας δουλειά σε συµπολίτες µας, σφίξαµε το ζωνάρι σε ότι αφορά τις ελαστικές δαπάνες, µε αποτέλεσµα τα οικονοµικά του Δήµου να έχουν εξορθολογιστεί, να είναι υγιή, και να εξυπηρετούν στο σύνολό τους, τόσο τις υποχρεώσεις στο δηµόσιο όσο και στον ιδιωτικό τοµέα.

Διαψεύσαµε πανηγυρικά όλα αυτά που διαλαλούσαν οι Κασσάνδρες τα προηγούµενα χρόνια σχετικά µε την οικονοµική του κατάσταση και την κινδυνολογία για επερχόµενη αδυναµία πληρωµής ακόµα και της µισθοδοσίας.

Προχωρήσαµε σε πολιτικές επιλογές που σχετίζονταν µε τη µείωση του λειτουργικού και του ενεργειακού κόστους του Δήµου µας, µε τον εκσυγχρονισµό της λειτουργίας µας, έτσι ώστε µε µειωµένο το κόστος λειτουργίας µας, να συνεχίσουµε να είµαστε δίπλα στον πολίτη µε καλύτερους όρους, µε καλύτερες προϋποθέσεις και µε µεγαλύτερες δυνατότητες για προσφορά.

Στηρίξαµε και διευρύναµε το κοινωνικό µας έργο. Οι προνοιακές υπηρεσίες του Δήµου, οι προνοιακές Δοµές, οι δράσεις εθελοντισµού και προσφοράς (είτε τις είχαµε από το παρελθόν είτε τις δροµολογήσαµε την δηµοτική περίοδο που πέρασε) που όλα αυτά τα χρόνια, αποτέλεσαν πολύτιµο στήριγµα, µια χείρα βοηθείας, στην προσπάθεια να κάνουµε τον πολίτη να µη νιώθει µόνος στην δυσµενή οικονοµική συγκυρία που βιώνουµε.

Το βοήθεια στο σπίτι, τα συσσίτια, οι βρεφονηπιακοί σταθµοί, τα ΚΔΑΠ, τα ΚΔΑΠ-ΜΕΑ, ο ξενώνας κακοποιηµένων γυναικών, το κέντρο πληροφόρησης για τις κακοποιηµένες γυναίκες, οι νέες Δοµές για τα ΑΜΕΑ και οι νέοι βρεφονηπιακοί σταθµοί που κατασκευάζουµε, η προσφορά θέσεων κοινωνικής εργασίας για καταδικασµένους συµπολίτες, η καθηµερινή παρουσία και στήριξη απ’ την υπηρεσία πρόνοιας του Δήµου, διευρύνουν το κοινωνικό έργο, στηρίζουν τον εργαζόµενο, την Ελληνική κοινωνία που δοκιµάζεται αυτήν την περίοδο. Κανένα παιδάκι δεν έµεινε εκτός δηµοτικών παιδικών σταθµών.

Στηρίξαµε κάθε προσπάθεια εθελοντισµού, δίνοντας θετική διέξοδο σε κάθε διάθεση για προσφορά απλών πραγµάτων, υλικής βοήθειας, τροφίµων και σε κάθε τι που µπορεί να δώσει µικρές ή µεγαλύτερες ανάσες στον δοκιµαζόµενο συµπολίτη µας, συνεργαζόµαστε µε όλα τα σωµατεία και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τόπο µας.

Κυρίαρχο καθήκον µας αυτήν την περίοδο ήταν να υλοποιήσουµε ένα τεράστιο έργο µέσα από την χρηµατοδότηση του ΕΣΠΑ. Είµαστε από τους πρωτοπόρους στην αυτοδιοίκηση, µε βάση τα έργα που υλοποιούµε µε χρηµατοδότηση από το ΕΣΠΑ, και αυτό υπηρετεί τουλάχιστον δυο στόχους. Από τη µια µεριά αντιµετωπίζει τα προβλήµατα των συµπολιτών µας, δίνει διέξοδο και απαντήσεις σε ζητήµατα που έχουν σχέση µε την ποιότητα ζωής στην πόλη, µε την ανάπτυξη, το περιβάλλον, µε την αντιµετώπιση χρόνιων προβληµάτων αλλά ταυτόχρονα δίνουν και µικρές ή µεγαλύτερες απαντήσεις στους επιχειρηµατίες της περιοχής µας, στον κατασκευαστικό κλάδο αλλά και στους εργαζόµενους.

Αυτή τη στιγµή έχουµε ενταγµένα έργα στο ΕΣΠΑ που αγγίζουν τα 125 εκατοµµύρια ευρώ. Έργα στα οποία απασχολούνται εργαζόµενοι, υπάρχουν προµήθειες και υλικά. Ενδεικτικά θα αναφερθώ στην ανάπλαση των Ηπειρώτικων, των Πλατανίων, το µεγάλο αναπτυξιακό έργο της Δηµοτικής Βιβλιοθήκης, τα σχολεία που κατασκευάζουµε, τις πλατείες στην πόλη και σε διάφορα Δηµοτικά Διαµερίσµατα, τα µεγάλα έργα της ΔΕΥΑΚ για την αντιµετώπιση των προβληµάτων ύδρευσης και αποχέτευσης, κ.ο.κ.

Ταυτόχρονα µε συστηµατική προσπάθεια σειρά έργων προετοιµάζονταν για το ΣΕΣ, το νέο ΕΣΠΑ, ώστε να µην ανακοπεί η αναπτυξιακή πορεία του Δήµου. Έργα αναπλάσεων, σχολικών υποδοµών, επέκταση της Τ/Θ. Ταυτόχρονα µια πλειάδα έργων έχουν ολοκληρωµένες µελέτες ή µελετώνται, ώστε ο Δήµος Κοζάνης να είναι πανέτοιµος για τη νέα προγραµµατική περίοδο.

Τέλος, αλλά ίσως πιο σηµαντικό, άλλο ένα τεράστιo καθήκον στο οποίο είχαµε να ανταποκριθούµε σαν Τοπική Αυτοδιοίκηση, ήταν να αναδείξουµε τις αναπτυξιακές προοπτικές του Δήµου µας και τον πλούτο που κρύβει αυτός ο τόπος, να διευρύνουµε τις αναπτυξιακές ευκαιρίες που µπορεί να προσφέρει, προκειµένου µαζί µε τους συµπολίτες µας και τους φορείς της περιοχής, συλλογικά, να δροµολογήσουµε µια νέα αναπτυξιακή πορεία προσαρµοσµένη στις σηµερινές ανάγκες, να αυξήσουµε την επισκεψιµότητα της περιοχής και την απασχόληση σ’αυτόν τον τοµέα της οικονοµίας.

Βιώνουµε µια περίοδο όπου ο δηµόσιος τοµέας στην πατρίδα µας αναδιατάσσεται και συρρικνώνεται. Βιώνουµε µια περίοδο όπου πάρα πολλοί συµπολίτες µας κοιτούν αµήχανα γύρω τους αναζητώντας και προβληµατιζόµενοι για τον τοµέα απασχόλησης, τον τρόπο απασχόλησης, για την διασφάλιση και βελτίωση του εισοδήµατός τους για το αναπτυξιακό µέλλον της πατρίδας µας. Στην κατεύθυνση αυτή αναπτύξαµε ιδιαίτερες και σηµαντικές πρωτοβουλίες.

Αναφέρω ενδεικτικά:

• Το Πανεπιστήµιο και το ΤΕΙ. Πρωτοστατήσαµε στον αγώνα να µην συρρικνωθεί το ΤΕΙ και να παραµείνει το Πανεπιστήµιο, γιατί θεωρούµε ότι η περίοδος που διανύουµε θα είναι περίοδος της γνώσης και της καινοτοµίας. Η προσπάθεια µας δικαιώθηκε και σήµερα είµαστε στην ευχάριστη θέση το πανεπιστήµιο από την νέα ακαδηµαϊκή χρονιά να έχει ένα τµήµα επιπλέον και βέβαια το ΤΕΙ να βγει σχετικά αλώβητο από την όλη δοκιµασία. Η λειτουργία του παραρτήµατος της ΑΣΠΑΙΤΕ στην Κοζάνη αποτελεί επίσης µια σηµαντική κατάκτηση.

• Αναδείξαµε τις δυνατότητες που προσφέρει η κοινωνική επιχειρηµατικότητα…

• Πρωτοπορήσαµε στο ζήτηµα της καταγραφής της Δηµοτικής Περιουσίας…

• Πήραµε πρωτοβουλίες για τον πρωτογενή τοµέα…

• Είµαστε από τους πρωτοπόρους στην αυτοδιοίκηση… (μελέτη στρατηγικού marketing της πόλης/Δήμου)

• Κινητοποιηθήκαµε συλλογικά… (ΓΠΣ, Ξενία, ΟΣΕ, μετεγκαταστάσεις Ποντοκώμης/Ακρινής, νέο νεκροταφείο κτλ.)